We denken vaak dat ongelukken alleen in verre oorden of extreme situaties gebeuren, maar in werkelijkheid liggen risico's op de loer in ons dagelijks leven , thuis, op het werk of op straat. Weten hoe je snel en verstandig moet reageren als iemand zich niet lekker voelt of een ongeluk krijgt, kan het verschil maken tussen een schrikmoment en een tragedie. Zo kunnen we lichamelijk letsel bij dierbaren of vreemden beperken .
Je hoeft geen arts te zijn om te helpen; met basiskennis van eerste hulp kan iedereen, ongeacht leeftijd of beroep, de eerste schakel in de overlevingsketen vormen. Het doel is niet om medisch personeel te vervangen, maar om de patiënt stabiel te houden en te voorkomen dat de verwondingen verergeren in afwachting van de ambulance, zodat de gewonde persoon in de best mogelijke conditie bij de hulpverleners aankomt.
Grondslagen en regels voor actie
Op de werkplek is veiligheid geen suggestie, maar een wettelijke verplichting. Volgens de Wet op de Preventie van Arbeidsrisico's moeten bedrijven potentiële risico's analyseren en specifieke werknemers aanwijzen die een EHBO-training volgen. Het is essentieel dat het aangewezen personeel naar behoren is opgeleid en dat er duidelijke communicatiekanalen zijn met externe hulpdiensten.
Bij een noodsituatie is het allerbelangrijkste het PAS-protocol te volgen . Dit helpt paniek te voorkomen en ordelijk te handelen. Allereerst moeten we de ongevalslocatie beveiligen en ervoor zorgen dat noch het slachtoffer, noch wijzelf in gevaar zijn (door de elektriciteit af te sluiten of de aanrijding te markeren). Vervolgens moeten we 112 bellen en de precieze locatie en het aantal gewonden doorgeven. Ten slotte verlenen we eerste hulp en passen we de nodige handelingen toe.
Om effectieve hulp te kunnen bieden, is het van cruciaal belang kalm te blijven en te voorkomen dat er te veel ruimte ontstaat die de ademhaling van het slachtoffer kan belemmeren. Een gouden regel is om het slachtoffer niet te verplaatsen, tenzij absoluut noodzakelijk vanwege het risico op een explosie of brand. Geef het slachtoffer in geen geval eten, drinken of medicijnen, aangezien dit een toekomstige operatie kan bemoeilijken.
Patiëntbeoordeling en levensondersteuning
Voordat we te hulp schieten, moeten we eerst een snelle eerste beoordeling uitvoeren om levensbedreigende situaties op te sporen. Dit houdt in dat we controleren of de persoon reageert op prikkels (bewustzijnsniveau) en of de ademhaling normaal is , en dat we luisteren naar en de bewegingen van de borstkas observeren. Als de patiënt niet reageert en niet ademt, is er sprake van een hartstilstand , een situatie waarbij de hersenen geen zuurstof meer krijgen en elke seconde telt.
In deze gevallen wordt basisreanimatie (CPR) toegepast . De techniek bestaat uit het combineren van 30 krachtige, snelle borstcompressies in het midden van de borstkas met 2 beademingen. Het is cruciaal dat de patiënt op een vlakke, harde ondergrond ligt , zodat de borstcompressies effectief kunnen zijn. Als er meerdere hulpverleners zijn, is het raadzaam dat ze elkaar om de twee minuten afwisselen om uitputting te voorkomen en de kwaliteit van de compressies te waarborgen.
Als de persoon bewusteloos is maar nog ademt, is het het beste om hem of haar in de stabiele zijligging te leggen . Deze manoeuvre voorkomt dat de tong de luchtweg blokkeert of dat de persoon stikt bij braken. Hierdoor blijft de luchtweg open terwijl we de vitale functies in de gaten houden totdat gespecialiseerde hulp arriveert.
Behandeling van blokkades en bloedingen
Bij verstikking is het van cruciaal belang de luchtweg vrij te maken. Als de persoon kan hoesten, moedig hem of haar dan aan om krachtig te hoesten. Als de obstructie volledig is, geef dan vijf stevige klappen tussen de schouderbladen . Als dit niet werkt, is de Heimlich -manoeuvre de laatste optie : ga achter de persoon staan ​​en geef krachtige stoten met de buikspieren, omhoog en naar binnen, net boven de bovenbuik (de maagstreek).
Bij bloedingen is het doel daarentegen om de bloedstroom te stoppen. De eerste optie is altijd om gedurende enkele minuten directe druk op de wond uit te oefenen met een schoon gaasje. Als de bloeding hevig is en niet stopt, kan de slagader tegen het bot worden gedrukt (de brachiale slagader in de bovenarm of de femorale slagader in het onderbeen) . Het gebruik van een tourniquet is een extreme maatregel en moet worden vermeden, behalve in gevallen van amputatie of oncontroleerbare bloedingen, omdat het gezond weefsel kan beschadigen.
Bij traumatische amputaties is het, naast het stoppen van de bloeding bij de stomp, van cruciaal belang om het ledemaat gescheiden te houden . Het moet worden ingewikkeld in steriel gaas, in een afgesloten zak worden geplaatst en vervolgens in een andere zak gevuld met ijswater worden gedaan . Alles moet met spoed naar het ziekenhuis worden vervoerd voor een eventuele re-implantatie.
Behandeling van wonden, brandwonden en trauma's
Bij de behandeling van een eenvoudige wond is hygiëne de eerste stap: was uw handen en draag handschoenen. Reinig de wond met water en zeep, dep deze droog met gaas vanuit het midden naar buiten toe en breng een antisepticum aan voordat u de wond afdekt . ​​Het is essentieel om geen wattenbolletjes of zelfgemaakte poeders te gebruiken en vergeet nooit de tetanusvaccinatie van de patiënt te controleren.
Bij brandwonden is de basisregel om het getroffen gebied minstens 10 minuten onder stromend water te koelen. Breng geen zalf aan, leg er geen ijs op en prik geen blaren open, want dit kan tot infectie leiden. Bij chemische brandwonden vereist blootstelling aan giftige stoffen een veel langere spoeltijd. Bij elektrische brandwonden is het allerbelangrijkste om de stroom uit te schakelen voordat u het slachtoffer aanraakt, om te voorkomen dat u zelf ook slachtoffer wordt.
Tot slot is het bij botbreuken of verstuikingen van cruciaal belang het aangedane gewricht te immobiliseren zonder te proberen het bot te repositioneren of de misvorming te corrigeren, aangezien dit verdere schade kan veroorzaken. Het gebruik van geïmproviseerde, gewatteerde spalken wordt aanbevolen om de stabiliteit van het getroffen gebied te waarborgen. Bij vermoeden van een wervelkolom- of schedelletsel mag de patiënt absoluut niet worden verplaatst. Houd de patiënt in de juiste positie en controleer de ademhaling totdat het professionele ambulancepersoneel arriveert.